Ayor leeft al haar hele volwassen leven met een verwonding waar ze niet over praat. Dat doe je niet. Dat hoort niet. Dit stille lijden tekent haar leven. Al veertig jaar lang. Totdat een MAF-vlucht haar naar een ziekenhuis brengt, waar ze een operatie krijgt die haar leven verandert.
Het herstel na zo’n ingrijpende operatie verloopt langzaam en pijnlijk. Daar ben ik, Jenny, me van bewust als ik naar Ayors bed loop in het ziekenhuis in Juba. Ik vraag of ze haar verhaal wil delen. Ayor antwoordt zachtjes met een ja. Haar witte haar verraadt dat de jaren voorbij zijn gegaan. Maar haar ogen vertellen een verhaal dat maar weinig mensen kennen. “Het begon na de geboorte van mijn vierde kind, meer dan veertig jaar geleden”, vertelt Ayor. “Sindsdien lijd ik al aan deze aandoening. Onze laatste baby is overleden en daarna kon ik niet meer zwanger worden.”
Zonder hulp
Ayor komt uit een klein dorp in Zuid-Soedan. Net als veel andere vrouwen in haar land beviel ze zonder de hulp van een verloskundige of arts. Bij haar vierde bevalling ging het mis. Ze hield er een ernstige verwonding aan over: een verloskundige fistel. Bij zo’n fistel ontstaat een opening tussen het geboortekanaal en de blaas of endeldarm, waardoor er ongecontroleerd urine of ontlasting kan lekken. Dat is niet alleen hinderlijk, er rust ook een groot taboe op. Zeker in Zuid-Soedan. Voor vrouwen als Ayor betekent deze aandoening meer dan lichamelijk lijden. Het brengt ook schaamte, eenzaamheid en uitsluiting met zich mee. In deze cultuur praten vrouwen niet snel over zulke problemen. In plaats daarvan verbergen ze hun strijd en hun pijn.
Tweede poging
Juist daarom raakt Ayors rustige waardigheid me. En ook haar bereidheid om haar verhaal te vertellen. “Ik ben eerder geopereerd”, vertelt ze. “Ik werd naar Lokichoggio, in het noorden van Kenia, gebracht. Maar die operatie was niet succesvol.” Ondanks de teleurstelling besloot Ayor het opnieuw te proberen. Een familielid vertelde haar dat er in Juba fisteloperaties werden aangeboden. “Toen ben ik naar Yirol gereisd. Daar stond een vliegtuig van MAF voor mij klaar”, zegt Ayor met een glimlach.
Uit het hele land
In het Verzoeningsziekenhuis biedt Evangelical Lutheran Mission drie keer per jaar fisteloperaties aan. De trainingsruimtes van het ziekenhuis worden tijdelijk omgebouwd tot ziekenzalen, om meer dan veertig vrouwen uit het hele land te ontvangen. De meesten worden door MAF naar het ziekenhuis gevlogen, want ze komen uit alle uithoeken van het land. Voor veel vrouwen, zoals Ayor, zou de reis per auto of te voet dagen duren en vrijwel onmogelijk zijn.
Zorg voor lichaam en ziel
Gespecialiseerd chirurg dokter Andrew kan zelfs de meest ingewikkelde fistels opereren, ook wanneer eerdere operaties niet zijn geslaagd. Ook staan er geestelijke verzorgers van Evangelical Lutheran Mission klaar om de vrouwen, die vanwege hun aandoening vaak zijn uitgesloten uit hun gemeenschap, te begeleiden en geestelijke zorg te bieden. Ayor is dankbaar voor de goede zorg die ze kreeg. “Na de operatie kwamen de artsen elke ochtend langs om te kijken hoe het met me ging. Ik ben heel blij met de hulp van de mensen hier. Ook van de geestelijk verzorgers. Ik ga naar de gebedstijden en ze delen dingen met ons die ons blij maken.” Na tientallen jaren van moeite en pijn kijkt Ayor ernaar uit om weer naar huis te gaan. Gezond en wel. “Ik ben blij dat ik hier ben voor de operatie. Maar ik zie er nog meer naar uit om straks weer naar huis te gaan! Wat bijzonder dat ik straks helemaal genezen ben. Ze hebben mijn leven beter gemaakt.”
Vanuit de cockpit
Piloot Gerbrand ziet het voor zijn ogen gebeuren. “Geen stromend water of toilet in je hut, enkel een gat in de grond met vier stokken en een doek eromheen. Geen hygiëneproducten om jezelf schoon te houden gedurende de dag, dus ook niet tijdens je reis in het vliegtuig. Wat overheerst is verdriet en schaamte. Je ziet deze zorg getekend op de gezichten wanneer we instappen voor de heenvlucht naar Juba. Geen van de collega’s van het grondteam moppert als we het vliegtuig na landing in Juba van binnen moeten reinigen en ventileren. Dit is onze missie! Hopeloze situaties vragen om een keerpunt, en met deze vlucht is dat keerpunt ingezet.
Hoe anders is het als we ons een week later in Juba klaarmaken om terug te vliegen, nadat de operatie heeft plaatsgevonden. Er wordt vrolijk gekletst voordat we opstijgen, er is ontlading. Dit is werkelijk levensveranderd. Van schaamte naar bevrijding. Wat is het mooi om deze vrouwen te dienen door hen weer veilig thuis te kunnen brengen.”
Dag en nacht
Ook Akoot Dhieu, medewerker bij MAF in Zuid-Soedan, ziet een verschil van dag en nacht tussen de vrouwen vóór hun operatie en als we weer terugkomen: “Vóór de ingreep dragen ze een diep gevoel van schaamte met zich mee. Ze zijn uitgeput door het leven. Na de behandeling zie je hoe blij ze zijn om je te ontmoeten. Ze stralen! Bevrijd van het stigma zijn de vrouwen geen patiënten meer, maar passagiers die naar huis reizen om hun leven opnieuw op te pakken.”
Naar huis
Een week later staat Ayor voor het MAF-vliegtuig, dat haar terug naar huis zal brengen. Voorzichtig maar vastberaden beklimt ze de trap van het toestel. Dan, met de waardigheid van een ‘abuba’, een oma, neemt ze plaats in de ‘businessclass’, de stoel met extra beenruimte. Ze is stil en vastberaden. Klaar om naar huis te gaan.
Jouw volgende bestemming?
Ook jouw talenten inzetten op een plek waar het er echt toe doet? Vraag gratis Next Destination aan en ontdek hoe jij impact kunt maken in Gods Koninkrijk. Ga naar maf.nl/nextdestination